BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.

Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bunun cevabı, 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te değiştirilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.

Bu rehberde ; kart türlerini, genel ve özel şartları, kurumlara uygulanan kontenjanları , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iade edilmesi gereken durumları yönetmelik maddelerine dayanarak anlatıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu hatasız olarak planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının şartları taşıyan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Belgenin işlevi , sahibinin basın mesleğinde çalıştığını resmî olarak ortaya koymaktır.

Kart, kişinin kendi başına alabileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren mercek altına alınır .

Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?

Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın bilinen tasarımına atıfla ortaya çıkmış yaygın bir ifadedir. Yönetmelikte toplam beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .

Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

  • Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
  • Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
  • Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
  • Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
  • Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Önemli bir not: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız tavsiye edilir .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre toplam beş kart türü tanımlanmıştır. Türlerin her birinin kapsadığı kişiler ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Size uygun türü seçmek , reddedilme riskini azaltır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; adayın genel şartların hepsini sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.

2. Süreli Basın Kartı

Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve istenirse tek seferlik olarak uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre değişir :

  • Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
  • Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
  • On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda ise çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest Basın kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü sayılır . Bu türde aktif sözleşme şartı istenmez ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Alma Şartları

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler aranır . Bu şartlardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru kabul görmez :

  1. 18 yaşını doldurmuş olmak.
  2. En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
  3. Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
  4. Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
  5. Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  7. 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
  9. Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Beyannameyi doldurmadan önce sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları taşıması gerekir. Bunun yanında yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota ayrı ayrı belirlenmiştir .

Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kontenjan , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre değişir; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber Ajansları

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması aranır . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyonlar

Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart düzenlenmez .

İnternet Haber Sitelerinde Şartlar

Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği barındırması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

  • 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
  • 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
  • On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de yer alır .

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

  1. Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
  2. Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
  5. Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
  6. Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
  7. Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu

Başvuruları karara bağlayan kurul, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelik süresi iki yıldır.

  • Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
  • Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
  • Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
  • Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
  • Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Komisyon değerlendirmede başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Dolayısıyla erişimi zayıf bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile başvurunun reddine yol açabilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın en temel faydası, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun yanında mevzuatta somut olarak düzenlenmiş bazı kolaylıklar vardır :

  • Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
  • Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
  • Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
  • Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden kaynaklanır . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; son durumu ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .

Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri

Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi dolan kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli türdeki kart ise ömür boyu verilir ; kartın fiziksel olarak tazelenmesi gerekebilir.

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp hâlinde talebe kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez yapılabilir .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, maliyetle sınırlı olmak üzere kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar

Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, söz konusu değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa teslim edilir. İade edilmesi gereken eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .

Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:

  • Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
  • Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
  • Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
  • Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Etik ihlal sebebiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Bunun yanında resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilemez.

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de karta başvurabilir. Bu başvuru sahiplerinde farklı belge ve şartlar uygulanır.

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla başvurabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının ibraz edilmesi gerekir . Komisyon bu başvurularda görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; sadece unvan tek başına yetmez .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar geçerliliğini korur .

Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini düzenli olarak denetler . Yayın kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Başvuru düğmesine basmadan önce aşağıdaki listeyi baştan sona kontrol etmeniz, olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:

  • Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
  • Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
  • 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
  • Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
  • İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak zaman kazandırır. Zira reddedilen bir dosya yeniden başvuru hakkı tanısa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Reddedilen dosyaların büyük bölümü, dikkatle giderilebilecek hatalardan ileri gelir. Sahada en çok görülen hatalar ve doğru yaklaşım aşağıdadır:

  • Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
  • Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
  • Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
  • Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
  • Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
  • İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Bir örnekle açıklayalım: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işinden ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir yayında göreve başlıyor. Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için süreklilik şartı ihlal edilmiş oluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart alabilir duruma geldi. Fakat her dijital yayın doğrudan bu hakka sahip değildir . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

  1. Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
  2. Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
  3. Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
  4. Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , yayın altyapınızla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, yayıncı açısından sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .

Basın Kartı SSS

Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?

Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini öngörür; bu nedenle lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Bununla birlikte Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi dikkate alır ; güçlü bir çalışma dosyası eğitim belgesi kadar değerlidir.

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.

Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, tek başına bu çalışmalarla başvuru şartlarını karşılayamaz. Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri başvuru yapabilir .

Basın kartı ücretli mi?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça duyurulur ; bu nedenle geçerli tutarı resmî siteden teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

İptale yol açan sebep giderildiğinde tekrar başvurmak mümkündür . Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart verilmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri tamamlanmadıkça kart verilmez .

Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?

Alabilirler. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri gerekir; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Özetle basın kartı almak; mevzuatta sayılan kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla gerçekleşir. Kart sahibi olduktan sonra da bildirim yükümlülüklerini aksatmamak kartı kaybetmemenin anahtarıdır .

Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Resmî işlemler için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu rehberdeki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page